Home Sweet Home

Home sweet home. En dat terwijl ik hier in Kosovo nu al weer bijna 6 weken woon, werk en leef. Weekend begint vaak met de middag Skype op 'stand by' en zo nu en dan even contact met thuis. Geweldige uitvinding dat Skype. Praatje, eten koken (nee niet ik maar thuis in Groningen), afwassen en weer praatje. Met m'n lief, kids, de hond Kyra en nee....de kat Joepie niet. Die kan me denk ik nu even niet meer zien. Ik verwijt Joep namelijk altijd dat hij zo eigenzinnig, eigenwijs en op zichzelf is. En moet je hem nu zelf zien zitten zie ik Joep nu verwijtend denken. Ja Joep, een beetje gelijk heb je wel. En misschien wel meer dan dat. Actieve wederkerigheid heet zoiets. Eigenzinnig, eigenwijs en op zichzelf. Komt wel heel dicht bij mij in de buurt denk ik nu 'heel' even. Maar tegelijkertijd weet ik dat er veel meer is dat mij mij maakt. Gelukkig maar, na 52 jaar. The end of the Innocence speelt Don Henley nu op de computer. Toeval? Weet het niet. Even later kom ter een foto (op PC) voorbij van Joep die me recht in de ogen aankijkt. Toeval? Ik begin nu echt te geloven dat toeval niet (meer) bestaat.

Ik woon in de stad Peja in een appartement. Drie hoog voor. Op loopafstand van het centrum en op gehoorafstand van de moskee. Nu kun je daar ook bijna niet aan ontkomen in dit hoofdzakelijk Islamitisch deel van Kosovo al moet ik opmerken dat ik op geruime afstand zo nu en dan ook het aloude vertrouwde geluid van kerkklokken hoor. In dit geval van de katholieke kerk en alleen als de wind mijn kant op staat. Het voordeel van de kerkklokken is dat je ze gelukkig alleen op Christelijke tijden hoort.

Ik heb een ruim appartement met een fantastisch uitzicht op de bergen van het westelijk deel van Kosovo, grenzend aan het buurland Albanie en Montenegro. De Vally tussen de diverse bergketens door heet Rugova Valey. Naar verluidt een van de mooiste valley's van de hele Balkan. Ik ben er een keer geweest en het is er werkelijk prachtig. Toch wel heel anders dan ons wijdse landschap thuis in the Netherlands.  Maar alles heeft zo z'n mooie kanten zo ervaar ik de uitzichten thuis en hier.  De Rugova Valley. Je rijdt er vanaf de Hospital Road regelrecht in. En als ik je dan zeg zeg dat mijn appartement aan de HR ligt... Fantastisch dus. Als je in de buurt bent moet je echt een keertje komen kijken. De hospital road is makkelijk te vinden. Je wacht op een ambulance en rijdt er gewoonweg achteraan. En ambulances rijden er hier voldoende. Daar zorgen de verkeersdeelnemers hier in Kosovo wel voor. Rijden kunnen ze hier niet en als ze al rijden is het gevaarlijk, roekeloos en met alcolhol op. Stevig maar defensief rijden is hier dan ook het credo wil je overleven.

De Rugova Valley is genoemd naar Ibrahim Rugova (2 december 1944 – 21 januari 2006) Hij was een Kosovaars- Albanees schrijver en politicus. Hij was president van Kosovo en de leider van zijn in die regio leidende politieke partij, de Democratische Liga van Kosovo (LDK). Rugova viel op doordat hij altijd een zijden sjaal en een metalen bril droeg. De sjaal stond symbool voor de onderdrukking van Kosovo door Servië. Rugova liet weten de sjaal pas niet meer te dragen wanneer de bevolking van Kosovo vrij en onafhankelijk zou kunnen beslissen over de eigen toekomst. Dat juist deze valley zijn naam draagt is gezien de streek, cultuur en grens met Albanie zeer verklaarbaar. Momenteel wordt zijn naam dagelijks genoemd in de verkiezingscampagne in Kosovo die deze week begonnen is. De eerste landelijke verkiezingen nadat de staat Kosovo zichzelf tot een onafhankelijke staat heeft uitgeroepen.

Even terug naar m'n appartement. Het kost me €400,- per maand. Dat is incl. elektriciteit, powercuts en garage. Ook het wassen van m´n ´kleren´ zit bij deze prijs inbegrepen. Ik heb nog steeds m´n twijfels of ik daar goed aan heb gedaan maar daarover verderop meer. Al met al dus niet zo´n gek appartement en niet zo´n gekke prijs vond ik. Uiteraard had ik me al een beetje laten voorlichten en info laten influisteren door de vele internationale collega's hier in de regio Peja/ Pec. We werken hier met Zweden, Finnen, Noren, Denen, Duitsers, Italianen, Portugezen, Engelsen, Ieren, Zwitsers, Belgen, Roemenen, Hongaren, Bulgaren, Luxemburgers en Nederlanders.  En ik zal vast nog wel landen vergeten zijn. So be it. Een prachtige mix aan internationals en een dito prachtige hoeveelheid uitspraken in het Engels. Het volgende geweldige voorbeeld van onjuist interpreteren van de uitspraak komt nog regelmatig voorbij. De Duitser die "mayday, mayday" riep over de mobilofoon en daarbij vertelde dat hij "sinking "was. De Fransman aan de andere kan van de lijn die vroeg nav hiervan : "where are you sinking about..."?

Ik woon zoals ik al zei driehoog voor. Woonkamer, drie slaapkamers, badkamar, keuken en een groot balkon. Voor de warme zomers een perfecte plaats om te vertoeven. uitzicht op de mountains en de Hospital Road. En er gebeurt hier altijd wel wat op de HR. Ik woon vlak bij een kruising met diverse winkeltjes en andere nering. Zo verkoopt men hier op de zaterdagochtenden melk en andere zuivel in plastic flessen. Ik hou het toch maar bij febrieksmelk uit een winkeltje even verderop in de straat. Ook wordt er voor deur hout verkocht voor de winter die er aan komt. En de winters zo vertelt iedereen zijn koud...echt koud ( gemiddeld tussen de -10 en -20). En dat terwijl ik nu al pantoffels aan heb in verband met koude voeten. Ik heb overigens vaak koude voeten. Daar kunnen ze thuis over meepraten al is het nu even wat minder. Wordt dus nog lekker wintertje. Ook rijden ze hier in hele mooie hummers en andere topvehicles. Ik ben geen automan en wil het daar dan ook maar bij laten. Wel geinteresseerd ben ik in de mensen, altijd mannen met naast zich hele mooie vrouwen, die in deze hummers rijden. Allemaal mafiosi en andere foute lui.... zo verzekeren me weer de locals en politiemensen die hier al iets langer rondlopen. Tsjaa wat dat betreft is het hier niet zo heel anders dan in the Netherlands.

Naast hummers rijden ze hier op paard en wagen....iets wat op brommers lijkt en andere door motoren en dieseks voortgedreven vehicles. Het zijn soms ware knutsel- kunststukjes. Ook snuisteren hier elke morgen mannen vrouwen bij de vuilnis om te kijken of er nog wat van hun gading bij zit. Pure armoe dus. Verder is het vrij normaal dat er zo nu en dan enkele koeien los rondlopen die vanuit de bergen een middagje centrum lijken te pakken. Eerst nog even blaadje sla meepikken van de vuilnis om vervolgens verder te wandelen richting centrum. Foto's laten zien dat de koeien in alle rust hun gang gaan en dat de bewoners er hier niet anders van worden. Verkeer stopt en/ of  rijdt er gewoon even omheen. In het donker levert dit nogal eens ernstige ongevallen op. What to do..wordt dan gezegd.

Op bijna elke hoek van de straat wordt hier de vuilnis gedeponeerd. Groene en grijze containers hebben ze nog nooi van gehoord. Zal ook nog wel even duren denk ik. Anders omgaan met vuilnis zit gewoon niet in het systeem van de mensen hier. Vuilnis is een bende hier. Overal vuilnis, troep, viezigheid etc. Je moet er overigens niet teveel van zeggen tegen de locals hier omdat ze dan wel eens uit hun slof kunnen schieten. In het aanschouwen van zoveel troep zeg je wel eens wat en schudt je wel eens met je hoofd. Niet doen dus. Waar bemoei je je mee zijn dan de verwijtende woorden en blikken. Misschien hebben ze nog wel een beetje gelijk ook. De vuilnis moet in de zomer wel ratten en ander ongedierte opleveren. In de zomer? In het hoofdbureau van politie zijn afgelopen week 4 dikke ratten met lijmklemmen gevangen. En dat in de kamer van de internationals. Dat dit enige commotie opleverde kun je je wel voorstellen. Wordt aan gewerkt is het commentaar van de dienst die dit probleem moet 'solven'. Zal wel denk ik. Als iedereen zo blijft om gaan met vuilnis valt er voorlopig nog helemaal niets te 'solven'. Overigens hoorde ik in de inductietraining ( zo heet de introductietraining hier) dat de locals hier wel aan 'gescheiden afval'verwerking doen. Op evendagen gooien ze de troep uit het linkerportierraam en op de onevendagen uit het rechterportierraam. Lijkt een grap maar als je hier rondloopt zie je dat het wel eens heel erg waar kon zijn. Op is dit terrein is er een ongelofelijke winst te behalen. Wel moet gezegd worden dat ik bijna elke dag een vuilnisauto door de straat zie rijden om vuilnis op te pikken. Dat maakt het weer een beetje goed...toch?

Er wordt op de deur geklopt. de was is klaar. de landlady zet de wasmand met een vriendelijk gezicht in de hal bij de voordeur. Na een 'falemenderit' (dankjewel in het Albanees/ Kosovaars) ga ik maar eens kijken hoe m'n was het er deze keer vanaf heeft gebracht. Even ruiken en vaststellen dat ik van huis maar misschien eens wasverzachter mee moet nemen. De was ruikt eigenlijk naar niets maar is wel nat. Het ruikt dus ook niet als 'gewassen' maar zal wel schoon zijn denk ik dan maar en ik ben al blij dat de witte T- shirts deze keer redelijk grauw-wit zijn gebleven en niet zijn meegekleurd met groen of blauw.... Ik ga de was maar 'hangen' en daarna de vuilnis doen. Betekent dus dat ik m'n vuilnis in kleine plastic zakjes (puutjes voor de Groningers) naar buiten breng en dus ook gewoon bij de weg zet. Ik betrap me er op dat ik het al helemaal niet meer raar vindt dit te doen. In het begin keek ik om me heen om te zien of mensen me aankeken...maar nee ...daar heb ik nu al geen last meer van. Gewoon bij de lantaarnpaal zetten en weer terug. Home Sweet Home denk ik en ik loop weer terug naar m'n appartement. Ik ga weer verder met m'n leven zoals iedereen hier in Kosovo. Home sweet home.