Start & End of Mission

Het is zaterdagmorgen 10.30 uur en ik bel Marion, een veertiger die vandaag haar finaledag EOM (End Of Mission) beleeft. Ik bel haar om te zeggen dat ik met de Patrol voor de deur sta om haar naar het vliegveld te brengen. Na een jaar in de Missie Eulex in Kosovo te hebben gewerkt is ze toe aan een nieuwe missie back home.

Ik ken Marion vanaf de eerste week dat ik in Kosovo arriveerde. Marion is naast mij de enige Nederlandse international die in de stad Peja/ Pec heeft gewerkt gedurende haar laatste en mijn eerste 3 maanden. De andere 38 politiemensen werken in andere delen van het land Kosovo en in vele verschillende functies. De rekenkundigen onder ons zullen al snel hebben opgemerkt dat er dus in totaal 40 Nederlandse politiemensen in Kosovo werken op dit moment. 7 van hen werken op contractbasis en de anderen op seconded basis. Contractanten hebben vaak specialistische functies ( vaak niet executief)  en de secondanten zijn ‘blauwe’ politiemensen van uiteenlopende soort en aard. Zo is mijn ‘afkomst’ bij de politie Groningen bij de meesten van u wel bekend maar die van Marion niet. Haar roepnaam is Marion maar eigenlijk heet ze Maria en omdat ik dat leuker vindt ga ik haar verder Maria noemen. Zal ze niet leuk vinden....maar 'what to do?'. Dat zeggen ze hier bij alles waarbij ze de schouders ophalen. 

Maria  heeft  haar politiegeschiedenis bij de SPOPO liggen. Voor de niet politiemensen: Spoorwegpolitie. Dus ook politiemensen die het gewend zijn om vaak niet op geplande tijden en in overvolle treinen te reizen zijn welkom in de Missie. Maria had deze ervaringen en verder was ze het gewend om in overvolle supporterstreinen door heel Nederland te reizen van en naar voetbalwedstrijden. Ze vindt dat ze leuk werk heeft en een leidinggevende en/ of kantoorbaan is niets voor haar zo heeft me een aantal keren verzekerd. Jammer omdat ze iemand is met veel potentie en ik ben dan ook benieuwd welke wegen ze nog eens gaat bewandelen.

Na eerst 4 dagen inductietraining met de hele dagen PP presentaties van uiteenlopende aard en allemaal met raakvlakken betreffende deze missie, werd ik vrijdags in de hoofdstad Pristina opgehaald door Maria. De PP waren  overigens voor 50% zinloos zoals wel meer in deze missie zinloos is. Blijft gelukkig nog genoeg zinvols over waar ik ook nog over ga berichten maar daarover later meer. Ik was zondags eind oktober vanuit Schiphol vertrokken en na een tussenstop en overstappen in Budapest ’s middags veilig aangeland in Pristina. De vlucht met  Malev vliegmaatschappij ( Hongarije) was prima en zonder problemen verlopen. Later hoorde ik dat Malev sinds korte tijd van de ‘zwarte lijst’ was gehaald omdat ze nu voldeden aan de standaarden die er voor deze vluchten gelden. Toch trek je even met de wenkbrauwen als je zoiets hoort maar gezien de huidige ervaringen is het nu prima in orde. Moet ook wel…want mijn vrouw en jongste dochter vliegen ook met Malev over aantal weken om mij in Kosovo te bezoeken.  

Maria haalde me dus destijds van Pristina en heeft me naar Peja gereden. Doel was een appartement zoeken en het eerste appartement wat ik bekeek was gelijk raak. Sober ingericht met minimale inrichting maar aardige mensen en ruime kamers. De keuken (mag eigenlijk de naam keuken niet hebben) heeft een los staand keukenblokje, een koudwaterkraan en 2 kookplaatjes ( electrisch). Het geheel was verder beetje muffig en riekte enigszins ‘zuur’ maar ik vond dat ik het maar moest proberen. Geurpotjes hebben zure lucht inmiddels verdreven. Ook de prijs van €400,- per maand inclusief schoonmaak en de ‘was’ kon en kan ik goed mee leven. Verder een houtkachel/ oven waar ik nu al erg veel plezier van heb gehad. Als deze houtkachel er niet was geweest was ik zeker weten al weer vertrokken naar een appartement met houtkachel. De powercuts ( geen stroom voor uren en uren...en bijna dagelijks...) maakt het absoluut noodzakelijk. Deze winter is het namelijk regelmatig zo'n -10 a -15 graden en zonder electrisch belandt je zelf ook heel snel onder het vriespunt. Gas kennen ze hier niet en dat is dus ook geen optie. Wel heb ik inmiddels een campinggaspitje maar daar hou je geen kamer mee warm.

Pand was voor mijn komst een maand bewoond geweest door een Belg ( heet ook Jacques maar dan in de luxe vorm met ques) en daarvoor door 2 andere Nederlanders. De Belg was bij mijn komst nog aan het verhuizen naar een ander appartement.  Reden was de keuken die hij te ‘sober en mager’ vond en omdat hij van koken hield heeft hij een appartement gevonden met ‘volledige’ keuken. Achteraf heb ik al vaak gelachen om zijn ‘kookactiviteiten’…..alei... omdat er hier vaker powercuts zijn dan power wordt het voedsel de helft van de keren helemaal niet warm om van koken al helemaal niet te spreken en...valt het ‘kokkerellen’ volledig in het water. Daar heb ik geen last van. Ik eet altijd  ‘buiten’ en een eitje koken doe ik op een gasbrandertje. Dat ik ‘buiten’ eet lijkt bijzonder maar hier is eten in een restaurant of lokaal zaakje erg goedkoop. Voor ongeveer €6 a €7 eet je hier de lekkerste biefstuk en heb je er nog drinken bij ook. Uiteraard is een broodje kebab goedkoper en ook dat is eten waar je me absoluut niet mee straft.

Nadat Maria me had ‘thuisgebracht’ hebben we ’s avonds nog met enkele verschillende internationals bij de lokale Pizzeria gegeten. Zweden, Denen. Finnen, Ieren, Engelsen, Turken, Roemenen, Bulgaren etc. waren allemaal aanwezig om me een eerste welkom te heten. Voelde gelijk heel goed en warm. Stuk voor stuk aardige mensen met heel verschillende karakters en achtergronden. Kennismaken en converseren in het Engels…en dat is iets waar nog wel het een en ander in ‘improved’ kan worden. Ik kan je zeggen dat het niet meevalt maar al doende leert men. Wat wel opvalt is dat enkele 'native' speakers vaak maar slecht te verstaan zijn. Ieren en Engelsen hebben zo allemaal hun accenten en knauwen vaak meer dan wij Groningers.... 

Maria heeft me de eerste weken veel laten zien in de omgeving Peja. Veel heerlijke restaurants en samen met Frank de prachtigste bergtochten gemaakt. Frank is een Ier die vaak alleen ging hiken en wandelen. Dat doet ie- Ier nu niet meer omdat hij kennis heeft gemaakt met een beer die voor hem een pad overstak. Beren leven hier namelijk nog in het wild, net zoals wilde zwijnen, wolven, vossen, wilde honden en katten etc. Maar een beer is toch echt wel even schrikken en Frank had de indruk dat beer hem niet zag en zonder omkijken zijn of haar weg vervolgde. De schrik zat er overigens wel goed in en alleen hiken en wandelen is er niet meer bij voor Frank. Wel hebben ervaren berenkenners ons inmiddels de tip gegeven dat bij het zien van een beer de berg af te rennen/ lopen. Dit omdat een beer dat niet zou ( kunnen) doen. Lange achterpoten en korte voorpoten en bij helling afrennen zou de beer naar beneden kletteren. Of het waar is weet ik niet maar een mooi verhaal is het wel.

Maria heeft naast een zeer positief sociaal karakter een uistekende neus voor ‘crimezaken’. Zij was MMA ( Monitoren-Mentoren-Adviseren) in de sector crime. Zo heeft ze veel betekent in een aantal zaken betreffende ‘domestic violance’/ huiselijk geweld. Wordt hier vaak anders gezien en dus ontkend. Geldt overigens voor veel van de inwoners van dit land en de hele Balkan. De cultuur op dit front is er een van dat de man de baas is en de vrouw moet luisteren. Niet luisteren naar de baas betekent klappen krijgen en ik kan verzekeren dat het hier aan de orde van de dag is. Dus veel werk aan de winkel….Maria heeft het meer dan uitstekend gedaan. Ook omdat ze vrouw is was haar weg naar goed MMA-en er vaak een van vallen en opstaan. Maar Maria stond haar ‘mannetje’.  Ze  wist goed wat ze wilde en ze gaf niet op voordat haar stem en haar mening gehoord werd. Tijdens het afscheid zijn er veel positieve dingen over haar gezegd en de waardering was groot. Een sociaal mens met oog en oor voor anderen en soms (positief) bemoederend. Maar ook met de felheid van een pitt- bull als het er op aankwam. Zowel waardering van de Eulex collega’s waarmee ze heeft gewerkt alsook van de collega’s van de Kosovo Plice en de LA’s (vertalers). Jammer dat ze verrokken is maar het hoort er allemaal bij.  We hebben een goede tijd gehad in de missie en ik zal haar missen. Maria begint aan haar volgende missie. Thuis in haar vaderland zal ze de draad bij de SPOPO weer oppakken. Naast SPOPO werk zal ze zich weer gaan inzetten voor haar bond, de NPB. Met verve heeft ze hier over gesproken en met verve en energie zal de medezeggenschap van de SPOPO haar terug gaan zien. Na elke beëindigde missie start er een nieuwe. Zo is het altijd geweest en zo zal het altijd gaan.

Mijn missie is nog maar 3 maanden oud  maar het voelt al langer. De missie heeft goede, leuke en zinvolle kanten…maar ook andere…. Zo is de kant dat je een jaar van huis bent niet de leukste. Je doet hier fantastische ervaringen en beelden op en ik zou het niet willen missen. Ik zou het dus direct weer doen maar makkelijk is het niet. Voor mij niet maar ook niet voor het thuisfront. Ik ben blij met dat dubbele gevoel en het betekent dat het meer dan goed zit met de liefde voor en van het thuisfront. Gelukkig gaan we elkaar de komende tijd weer regelmatig zien. Ook de winter nadert z’n laatste maand(en) en ik kijk uit naar ‘spring’ and ‘summer’ en ook dat maakt dat de wereld er mooier uit al gaan zien.

Ik heb proberen duidelijk te maken dat het werken in een missie meer is dan alleen werken aan een beter ‘law and order system’ voor Kosovo. De missie is ook werken aan jezelf. Beide doelen zijn goede aims om verder te gaan ontwikkelen in de komende maanden. En dat het zin heeft heb ik al eerder gezegd en zal ik blijven herhalen. Het leven is mooi en heeft altijd zin naar mijn mening, ook al lijkt en voelt het soms zo anders. Alles wat eindigt is weer het begin van iets anders en ook Maria heeft het in het jaar dat ze hier in de Missie heeft gewerkt en geleefd bewezen: Wat je ook doet…het doet er toe !

Foto's volgen.